“Piękno niedoskonałości. Sekret niedoskonałej ewolucji” to książka, którą czyta się z przyjemnością, nawet nie będąc zaciekawionym tematyką ewolucji. Znajdziemy w niej mnóstwo ciekawostek oraz prostych do zrozumienia opisów tego, jak działa ewolucja, a nawet tego, jak zaczęło się życie na naszej planecie. Uwielbiam książki, które przedstawiają trudne tematy, w bardziej przystępny dla czytelnika sposób. Książka zaciekawia od pierwszych stron porównaniami do popkulturowej produkcji Obcy, porównując tytułowe postacie do muren, które w równie ciekawy sposób, jak one, pożerają swoje ofiary wykorzystując wewnętrzny system uzębienia.
W książce przedstawione są ciekawe przykłady tego, jak ewolucja jest niedoskonała. A jest ich w książce Piękno niedoskonałości naprawdę mnóstwo. Ciekawym przykładem tego, jak ewolucja przygotowuje zwierzęta do życia mogą być ptaki, którym kukułki podrzucają swoje jaja, a te wychowują ich dzieci i nie zauważają, że są nie tylko zupełnie inne od ich potomstwa, a nawet pięć razy większe! A na dodatek wykluwają się przed prawdziwym potomstwem swoich adopcyjnych rodziców i wyrzucają ich jaja z gniazda, a adopcyjni rodzice nic sobie z tego nie robią! Kukułki dzięki takim działaniom nie tracą energii na wychowanie potomstwa i mogą lecieć w cieplejsze regiony dużo wcześniej przed innymi ptakami. A adopcyjni rodzice mogą zupełnie stracić swoje potomstwo! Dlaczego zatem ewolucja sprawiła, że nie wyrzucają one z gniazda dużo większych podrzutków niż swoje własne dzieci? Tego dowiecie się oczywiście w książce.
Ciekawym tematem okazała się dla mnie również bakteria odpowiedzialna za toksoplazmozę. Okazuje się bowiem, że zarażone przez koty osobniki (to kotowate są nosicielami bakterii) zachowują się bardziej odważnie i lekceważą potencjalne niebezpieczeństwo związane z innymi kotowatymi. Tu podano przykład szympansa, który mimo, że wyczuwał dość intensywny zapach moczu dzikiego kota, który potencjalnie stanowił niebezpieczeństwo, z ciekawością podążał w jego kierunku. Badania wykazują również ryzykowne zachowania u zarażonych toksoplazmozą ludzi (choć badania te mogą wiązać się z korelacja z posiadaniem kotów niż samą infekcją). To ciekawe, jak bakteria może radzić sobie z rozprzestrzenianiem, a przygotowała ją do tego właśnie ewolucja.
Jeszcze ciekawszym okazał się Cymothoa exigua – pasożyt, który przechodzi do otworu gębowego ryby, przyczepia się do podstawy jej języka i wysysa z niego krew tak długo, aż ten zaniknie, po czym zajmuje jego miejsce! Brzmi naprawdę niesamowicie, ale i obrzydliwie, prawda?
To tylko niektóre przykłady tego, jak niesamowicie ciekawa jest ewolucja i jak ewolucyjne zmiany mogą być przydatne, ale i szkodliwe dla różnych gatunków. Kolejny przykład, również z podwodnych głębin to rybka znana również z akwariów – mieczyk. Męskie osobniki tego gatunku dzięki ewolucji wykształciły sobie ogromne ogony przypominające miecz, skąd też pochodzi nazwa tych ciekawych rybek. Im dłuższy miecz posiada osobnik męski, tym wydaje się bardziej ciekawym kąskiem dla samicy, ale również innych gatunków zwierząt, dla których mieczyki wydają się szczególnie smaczne. Im dłuższy miecz, tym wolniejszy samiec, z czego wynika, że osobniki z dłuższym mieczem są jednoczeście preferowane przez partnerki, jak i bardziej podatne na zjedzenie. Podobnie jak na przykładzie pawi, gdzie ogromny ogon nie jest rozsądnym rozwiązaniem i stanowi dla samców więcej problemów niż korzyści – ale partnetki wybierają samców z największym i najbardziej barwnym ogonem, więc ta cecha jest ewolucyjnie popierana. Niesamowicie ciekawie działa natura i czasami całkiem wbrew zdrowemu rozsądkowi.
Książka Piękno niedoskonałości. Sekret niedoskonałej ewolucji” Andego Dobsona, choć mówi o nauce, opowiada o niej w bardzo przystępny dla czytelnika sposób, dając mu możliwość zrozumienia zawiłych meandrów tego, jak przez miliony lat działa i działała ewolucja.
